Słownik tatarsko-polski

А  Ә  Б  В  Г  Д  Е  Ж  Җ  З  И  Й   К  Л  М  Н  О  Ө  П  Р  С  Т  У  Ү  Ф  Х  Һ  Ч  Ш  Ы  Э  Ю  Я 

 
 

      Niniejszy słownik tatarsko-polski powstał jako pomoc dydaktyczna przydatna przy próbie nauczenia się języka tatarskiego przez autora słownika. Jest to język jego dalekich przodków (mówiąc nieprecyzyjnie, w rzeczywistości z pewnością używali oni jakiejś wcześniejszej, historycznej wersji tego języka).
      Jak z tego wynika najstarsze hasła słownikowe pochodzą z czasu gdy autor nie miał jeszcze większego pojęcia o języku tatarskim (dopiero się go zaczynał uczyć), w dodatku źródła z których korzystał były raczej skromne. Były to słowniki internetowe z różnych witryn, niekiedy dziś już nieistniejących. Później te hasła były uzupełniane jednak przy takim tworzeniu ich jakość (zwłaszcza liczba przytaczanych przykładów użycia) jest niejednolita.
      Od początku popełniony został błąd którego już nie korygowano - przy czasownikach nie podawano informacji czy są one przechodnie czy też nie. Autorowi wydawało się że w słowniku tatarsko-polskim nie jest to przesadnie ważne, zresztą informację tę niosą przykłady. Teraz boi się że nie miał racji.
      Pod koniec pracy nad słownikiem głównym źródłem haseł i przykładów tatarskich zwrotów i zdań był duży (56 tys. słów, 7400 jednostek frazeologicznych) "Татарско-русский словарь" opracowany w Akademii Nauk Republiki Tatarstan, wydany w 2007 roku przez kazańskie wydawnictwo "Магариф" (dostępny w Internecie w formacie pdf pod adresem: https://www.twirpx.com/file/462418/).
      W niniejszym słowniku wyrazów i przykładów ich użycia jest oczywiście daleko, daleko mniej.
 
      Co do efektu starań autora to ostatecznie, po kilku latach nauki (niezbyt intensywnej) zna on (niezbyt biegle) pisany język tatarski. Raczej tylko biernie - korzystając ze swojego słownika rozumie teksty tatarskojęzyczne (nie zawsze, zwłaszcza gdy chodzi o niuanse znaczeniowe). Próbuje oczywiście sam tworzyć po tatarsku - oprócz słownika tatarsko-polskiego opracował sobie również "Słownik polsko-tatarski". Jednak nie ma tu do swoich możliwości najmniejszego zaufania. Miałby to zaufanie za bardzo nieroztropne wiedząc jak drastycznie struktura i "filozofia" języka tatarskiego jest różna od tej jaka występuje w języku polskim (i innych językach indo-europejskich). Wie to bo przyswoił sobie jako tako gramatykę języka tatarskiego. To co sobie przyswoił opisał w książce "Zarys gramatyki języka tatarskiego" (wydaniej po amatorsku, w nakładzie kilkunastu egzemplarzy), będącej jeszcze jednym materialnym efektem jego starań.
 
      Takie przedsięwzięcie jak tworzenie słownika nigdy nie może być uznane za ukończone, jednak w przypadku niniejszego słownika chodzi nie o to że ciągle pojawiają się nowe słowa a o to że tu ciągle trzeba podejmować decyzję jakie słowo, jaki zwrot koniecznie powinny się w słowniku znaleźć i w którym momencie można powiedzieć: wystarczy! Tworzący słownik wie też o tym że to co już zrobił wymaga i weryfikacji i wielu korekt, a wszystko to jest i pracochłonne i czasochłonne.

*           *           *           *

      Wychodząc naprzeciw przyzwyczajeniom polskojęzycznego użytkownika (w tym oczywiście samego autora), czasowniki podano w słowniku w postaci bezokoliczników, zatem inaczej niż się to zazwyczaj robi w słownikach języka tatarskiego. Temat (rdzeń) czasownika oddzielono w nich myślnikiem od afiksu bezokolicznika. Kolejność alfabetyczna słów nie uwzględnia ani tych myślników ani tych afiksów.
      Polskie przymiotniki podano w formie męskiej, w języku tatarskim nie ma osób gramatycznych.

*           *           *           *

Wykaz skrótów i oznaczeń występujących w słowniku

anatom. - anatomia
archit. - architektura
astronom. - astronomia
biolog. - biologia
botan. - botanika
chem. - chemia
chrześć. - chrześcijaństwo
dialek. - dialekt
ekonom. - ekonomia
etnograf. - etnograficzne
familiarnie
fiz. - fizyka
fizjolog. - fizjologia
geograf. - geografia
geolog. - geologia
geometr. - geometria
gramat. - gramatyka
hist. - historia
informat. - informatyka
iron. - ironicznie
karc. - karciane
książk. - książkowe
kulin. - kulinaria
lingw. - lingwistyka
matemat. - matematyka
med. - medycyna
militar. - militaria
mitolog. - mitologia
muz. - muzyka
obraźl. - obraźliwie

onomantopeja
opt. - optyka
partykuła
poet. - poetyckie
poimek
polit. - polityczne
potocz. - potoczne
powiedz. - powiedzenie
predykat. - predykatyw
przen. - przenośnie
przest. - przestarzałe
przymiotnik
przysłowie
relig. - religia
sadown. - sadownictwo
sport.
spójnik
szach. - szachy
teatr. - teatralne
techn. - technika
tekstyl. - tekstylia, włókiennictwo
wędk. - wędkarstwo
wprost
w różn. znacz. - w różnych znaczeniach
wtrącenie
wykrzyknik
zaimek
zdrobn. - zdrobniale
zoolog. - zoologia
żegl. - żeglarstwo
 
 
 

*           *           *           *

W Internecie istnieje wiele witryn ze słownikami tatarskimi.
Najwięcej jest oczywiście tatarsko-rosyjskich (rosyjsko-tatarskich).

Oto linki do niektórych z nich (działały w czerwcu 2020):

Forum: Татарские словари скачать бесплатно

Wikislowar: Категория:Татарский язык   (słownictwo tatarskie)
Wikislowar: Индекс:Татарский язык (słownik tatarsko-rosyjski - on line)
Portal Russian-Tatar.ru: słownik tatarsko-rosyjski i rosyjsko-tatarski on line
Portal Classes.RU: słownik tatarsko-rosyjski
Portal TATPOISK: słownik tatarsko-rosyjski i rosyjsko-tatarski
Portal Glosbe: słownik tatarsko-angielski, angielsko-tatarski
Portal: academic.ru - słownik tatarsko-rosyjski + baza zdań
Portal Tugan-tel: słownik polsko-tatarski (!) (alfabet łaciński - zamanlif)

Все для студента - istny skarbczyk najróżniejszych rosyjskojęzycznych materiałów do nauki najróżniejszych przedmiotów, w tym języka tatarskiego

Portal: tatoeba - tworzona przez użytkowników baza zdań w różnych językach
Portal: Forvo.com - tworzona przez użytkowników baza wymowy słów w różnych językach

 
 

powrót do strony
Татар тел - język tatarski

Powrót do witryny
Stowarzyszenia Piotrowskich ze Strachociny
 
przejście do strony
Alfabet tatarski i fonetyka tatarska
przejście do
Słownika polsko-tatarskiego
przejście do strony
Zarys gramatyki tatarskiej
przejście do
Słownika afiksów słowotwórczych
przejście do strony
Rozmówki tatarskie
przejście do strony
Tatarskie piosenki